Besim Çalışkan

Ana Sayfa‎ > ‎

Seminer -1: Araştırma Kavramı

Araştırma Kavramı: Araştırma ihtiyacı ile karar alma olayının çok yakından bir ilişkisi vardır.

 

Araştırma-Karar Alma

Her seviyedeki işletme yöneticisi sürekli karar alma durumundadur.

Yönetici, esas fonksiyonu karar alan kişi olarak tanımlanablir.

Günlük hayatımızda da sürekli karar alma durumunda oluruz.

Yöneticinin karar alması sözkonusu olduğunda yanlış kararlar alması bazen önemli sonuçlar doğurmayabilir. Fakat böyle bazı kararlar olur ki, bunların yanlış alınması halinde oldukça önemli sonuçlar doğabilir.

-         Malın ithal edilip edilmemesi

-         Batmakta olan bir firmayı satın alıp almama kararı gibi

Karar alma belirli bir sorunla ilgili olarak değişik çözüm alternatifleri arasından uygun olanını seçmektir.

Karar alma süreci; belirli bir sorunun belirlenmesi, sorunla ilgili çözüm alternatiflerinin ortaya konması ve optimum alternatifin seçilmesi olarak tanımlanabilir.

 

Karar alma süreci = Sorun belirleme + Alternatifler ortaya koyma + Optimum alternatifi seçme

Bir karar problemi sözkonusu olduğu zaman çözüm için gerekli bilgiler, alternatif çözümlerin neler olabileceğini ya da bunların hangisini seçmemize karar vermemize yeterli olmayabilir. Bunlara ilave bilgiler elde etmemiz gerekir.

Araştırma nedir? Ne işe yarar?

Araştırma, işletmecilik açısından herhangi bir problemin belirlenmesi ve belirlenen problemin çözülmesi amacına yönelik bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması ve problemin çözümüne yönelik önerilerde bulunulması şeklinde tanımlanır.

 

Araştırma = [Problem belirleme + Çözme] => Bilgileri toplama + analiz + yorum + öneriler

Araştırma hakkında dikkat edilmesi gereken iki konu:

Araştırmanın Amacı:

1- Araştırma, karar probleminin ne olduğunun belirlenmesi amacıyla yapılır.

Araştırma karar alma sürecinin her üç aşamasıyla da ilgilidir.

2- Araştırma istatistiği göre daha geniş bir kapsama alanına sahiptir.

Araştırmacının görevi istatistikçiden daha önce başlar ve daha sonra biter.

İstatistik araştırmanın uygunlanması kısmını kapsar.

İstatistikte bilgiler tablolar şeklinde karşımıza gelir ve bunlardan analiz çıkarılması istenir.

Gerçek hayatta bu bilgiler araştırmacı tarafından toplanır.

Hazır tablolar da kullanılabilir, ancak ikincil kaynak bilgilerin % 100 güvenilir olacağı iddia edilmez.

Araştırmacı sonucu çıkartmakla yetinmez, nasıl kararlar alınacağını ortaya koyar.

Araştırmacı karar verici değildir.

Karar vericiye yardımcı olur, fikir verir, yanlış karar alma durumunda dolaylı bir sorumluluğu vardır. İşletme hayatında idari konularda araştırma kavramının önem kazandığını görüyoruz. Bir yandan da ticari amacı olmayan kişi ve kuruluşların pazarlama araştırmalarından yararlandıklarını görüyoruz.

Örneğin: Siyasi partilerin kamuoyu araştırmaları yapmaları.

Pazarlama kararlarının karmaşıklığını arttıran güçlükler:

1-     Teknolojideki hızlı gelişmeler: Eskiden üretilmeyen bazı ürünler kolayca ve ucuz olarak üretilmektedir. İşletmeci rekabet karşısında yanlış karar alırsa getireceği kayıpların fazla olduğunu biliyor.

2-     Haberleşmenin gelişmesi

3-     Tüketicilerin örgütlenmesi

4-     Çevre sağlığının korunması

 

Değişik etkenlerle araştırmanın zaman içerisinde öneminin artmasının önemli bir nedeni araştırmanın öneminin artmasıdır.

Eskiden araştırmaya ilgi duymayan kişiler ilgi duymaya başlıyorlar. Diğerlerinin araştırmaya ilgi duyduğunu öğrenen ve eskiden bu işi sınırlı bir bütçe ile yapan firmalar bütçeden daha fazla para ayırıyorlar.

Bu durum araştırma firmalarının hoşuna gitmektedir. Zaman içersinde araştırmanın önemi arttıkça, buna ödenecek miktar artacak ve katlanılacak bedel artacaktır.

Araştırma bilgi eksikliğinin tamamlanmasıdır. Araştırmaya ödenen miktara gider değil, eksik bilginin giderilmesi denir.

İlke olarak bir araştırmaya sağladığı tam bilginin değüeri kadar bedel ödenir (istisnai durumlarda tam bilginin değerinin üzeride de bedel ödenebilir (riskli durumlarda)).

Örnek:

Yeni bir ürünü üretilip üretilmemesi ile ilgili bir problemimiz var.

Mamul üretildiği taktirde piyasadaki başarı şansı % 80 ve mamul başarıya ulaşırsa bu mamulün satışlarından 500 milyon TL kazanılacak. Mamul başarısız olursa, 200 milyon TL’lik bir kayıpla karşılaşılacağı belirlenmiş.

Yönetim bu problemin çözümüne yararlı olacak ek bilgiye ençok ne kadar ödeyebilir.